Tajemnica, która od ponad piętnastu lat fascynuje świat kryptowalut, ponownie wraca do centrum uwagi. Amerykański dziennik The New York Times opublikował własne śledztwo, według którego za pseudonimem Satoshi Nakamoto może kryć się brytyjski kryptograf Adam Back. Sam zainteresowany od lat zaprzecza tym twierdzeniom — i zrobił to również po publikacji artykułu.
Kto stoi za Bitcoinem
Bitcoin jest najbardziej znaną i najczęściej używaną kryptowalutą na świecie, a mimo to jego prawdziwy twórca pozostaje nieznany. Od momentu uruchomienia 3 stycznia 2009 roku działa jako system zdecentralizowany, bez centralnej instytucji kontrolującej podaż pieniądza czy nadzorującej transakcje. To właśnie ta cecha stanowi fundament jego filozofii — nikt, ani rządy, ani nawet sam twórca, nie powinien mieć możliwości manipulowania, cenzurowania czy dewaluowania waluty.
Za powstaniem Bitcoina stoi anonimowy deweloper lub grupa deweloperów działających pod pseudonimem Satoshi Nakamoto. W październiku 2008 roku opublikował dokument „A Peer-to-Peer Electronic Cash System”, w którym opisał koncepcję zdecentralizowanej waluty cyfrowej. Dwa lata później, w 2011 roku, zniknął z życia publicznego i od tamtej pory nie dał o sobie znać.
Ślady prowadzą do brytyjskiego kryptografa
Według śledztwa The New York Times, tajemniczym twórcą może być Adam Back — brytyjski kryptograf i jedna z kluczowych postaci wczesnego ruchu kryptograficznego. Gazeta opiera swoje wnioski na analizie dokumentów historycznych, stylu pisania oraz kompetencji technicznych.
Back był aktywnym członkiem społeczności cypherpunków, która od początku lat 90. promowała ochronę prywatności przy użyciu kryptografii. Podobnie jak Satoshi Nakamoto, specjalizował się w kryptografii asymetrycznej i bezpieczeństwie sieci komputerowych. Obaj zajmowali się także problemem spamu e-mailowego i proponowali podobne rozwiązania.
Istotne znaczenie mają również wymiany e-maili z końca lat 90., w których Back opisywał ideę elektronicznej gotówki niezależnej od instytucji państwowych. W tych dyskusjach proponował zdecentralizowaną sieć węzłów, zdolną do działania nawet w przypadku próby jej przejęcia — zasadę, która później stała się fundamentem Bitcoina.
Podobny wzorzec zachowań i czas
Śledztwo wskazuje także na interesujące zbieżności czasowe. Satoshi Nakamoto pracował nad rozwojem Bitcoina przez około dwa i pół roku, zanim zniknął w 2011 roku. Adam Back z kolei przez lata aktywnie uczestniczył w dyskusjach o pieniądzu elektronicznym, jednak w momencie premiery Bitcoina w 2008 roku był zaskakująco nieaktywny.
Krótko po zniknięciu Nakamoto Back ponownie pojawia się i publikuje swoje pierwsze wypowiedzi na temat Bitcoina. Ten „odwrócony wzorzec” autorzy śledztwa uznają za kolejny pośredni dowód.
Back zaprzecza oskarżeniom
Adam Back wielokrotnie zaprzeczał jakimkolwiek powiązaniom z Satoshi Nakamoto. W odpowiedzi na pytania BBC, a także po publikacji artykułu New York Times, stwierdził, że nie jest twórcą Bitcoina. Już wcześniej, w 2024 roku, pisał na platformie X, że nikt nie wie, kim jest Satoshi — i że być może to dobrze. Na wezwanie jednego z użytkowników, by się przyznał, odpowiedział krótko: „To nie ja.”
Co ciekawe, Back był jedną z pierwszych osób, które otrzymały e-mail od Satoshi Nakamoto. Już w 2016 roku dziennik Financial Times wskazywał go jako możliwego autora, obok takich postaci jak Nick Szabo czy Hal Finney.
Tożsamość, która może nigdy nie zostać ujawniona
Pytanie o to, kto naprawdę stoi za Bitcoinem, pozostaje bez odpowiedzi mimo nowych dowodów. W przeszłości australijski przedsiębiorca Craig Wright twierdził, że jest Nakamoto, jednak nigdy tego nie udowodnił. Gdy Back nazwał go fałszywym Nakamoto, sprawa trafiła do sądu — Wright ostatecznie wycofał pozew i pokrył koszty postępowania.
Sprawa Adama Backa to kolejny rozdział w długiej historii spekulacji. Choć śledztwo New York Times wnosi nowe argumenty, ostateczna odpowiedź wciąż pozostaje nieznana. Być może właśnie dlatego część społeczności kryptowalut uważa, że anonimowość Satoshi Nakamoto nie jest słabością, lecz jednym z fundamentów całego systemu.
