Οι εξωχρηματιστηριακές (OTC) συναλλαγές επιτρέπουν σε επενδυτές, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και εταιρείες να αγοράζουν και να πωλούν χρηματοπιστωτικά μέσα χωρίς να εκτελούν τις συναλλαγές σε ένα κεντρικοποιημένο χρηματιστήριο. Αντί να βασίζονται σε ένα ενιαίο βιβλίο εντολών, οι συμμετέχοντες διαπραγματεύονται τις τιμές απευθείας ή συναλλάσσονται μέσω διαπραγματευτών και ηλεκτρονικών δικτύων. Αυτή η δομή προσφέρει ευελιξία και πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα περιουσιακών στοιχείων, αλλά εισάγει και διαφορές ως προς τη διαφάνεια των τιμών, τη ρευστότητα και τον κίνδυνο αντισυμβαλλομένου.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές συχνά συνδέονται με τα μεγάλα χρηματιστήρια, όπως το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης (NYSE) ή το Nasdaq, όπου αγοραστές και πωλητές αλληλεπιδρούν μέσω οργανωμένων συστημάτων διαπραγμάτευσης. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής δραστηριότητας πραγματοποιείται εκτός αυτών των παραδοσιακών τόπων διαπραγμάτευσης.
Η εξωχρηματιστηριακή αγορά λειτουργεί μέσω δικτύων τραπεζών, μεσιτών, διαπραγματευτών και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Οι συμμετέχοντες αυτοί διευκολύνουν συναλλαγές σε όλα τα μέσα, από εταιρικά ομόλογα και ξένα νομίσματα έως παράγωγα και μετοχές εταιρειών που δεν είναι εισηγμένες στα μεγάλα χρηματιστήρια.
Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας των OTC συναλλαγών είναι ουσιώδης, διότι η δομή μιας αγοράς μπορεί να επηρεάσει την τιμή που λαμβάνουν οι επενδυτές, τους κινδύνους που αναλαμβάνουν και τις πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους πριν από την εκτέλεση μιας συναλλαγής.
Τι είναι η εξωχρηματιστηριακή αγορά;
Η εξωχρηματιστηριακή αγορά είναι μια χρηματοπιστωτική αγορά όπου οι συναλλαγές πραγματοποιούνται εκτός ενός κεντρικοποιημένου χρηματιστηρίου. Αντί να υποβάλλουν εντολές σε ένα ενιαίο σύστημα αντιστοίχισης που λειτουργεί από το χρηματιστήριο, οι συμμετέχοντες στην αγορά εκτελούν συναλλαγές μέσω διαπραγματευτών, μεσιτών ή εναλλακτικών πλατφορμών διαπραγμάτευσης.
Οι OTC συναλλαγές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι πραγματοποιούνται άτυπα ή χωρίς τεχνολογική υποδομή. Πολλές σύγχρονες OTC αγορές λειτουργούν μέσω εξελιγμένων ηλεκτρονικών πλατφορμών προσφορών τιμών, δικτύων διαπραγματευτών και αυτοματοποιημένων συστημάτων εκτέλεσης.
Σύμφωνα με την Financial Industry Regulatory Authority (FINRA), οι OTC συναλλαγές περιλαμβάνουν συναλλαγές με τίτλους που δεν είναι εισηγμένοι στα μεγάλα χρηματιστήρια. Ομόλογα, νομίσματα και διάφορα παράγωγα διαπραγματεύονται επίσης συχνά εκτός κεντρικοποιημένων χρηματιστηρίων.
Η βασική διαφορά αφορά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και εκτελούνται οι συναλλαγές.
Σε μια χρηματιστηριακή αγορά, οι εντολές μπορούν να αντιστοιχίζονται μέσω ενός κεντρικού βιβλίου εντολών σύμφωνα με καθιερωμένους κανόνες διαπραγμάτευσης. Σε μια OTC αγορά, οι συναλλαγές συχνά περιλαμβάνουν διαπραγμάτευση μεταξύ αντισυμβαλλομένων, με διαπραγματευτές που παρέχουν ρευστότητα και προσφέρουν τιμές.
Αυτή η ευελιξία καθιστά τις OTC συναλλαγές ιδιαίτερα χρήσιμες για χρηματοπιστωτικά μέσα που είναι δύσκολο να τυποποιηθούν ή για συναλλαγές που απαιτούν προσαρμοσμένους όρους.
Διαβάστε επίσης: Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες εξηγούνται: Τι κινεί πραγματικά ένα νομισματικό ζεύγος;
Πώς λειτουργούν οι OTC συναλλαγές;
Η εξωχρηματιστηριακή αγορά βασίζεται συνήθως σε ένα δίκτυο χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών και όχι σε έναν ενιαίο τόπο διαπραγμάτευσης.
Μια συναλλαγή ξεκινά όταν ένας επενδυτής ή ένα ίδρυμα επιθυμεί να αγοράσει ή να πωλήσει ένα συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό μέσο. Ο συμμετέχων μπορεί να επικοινωνήσει απευθείας με έναν διαπραγματευτή, να χρησιμοποιήσει έναν μεσίτη για να βρει αντισυμβαλλόμενο ή να ζητήσει προσφορές τιμών μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας διαπραγμάτευσης.
Ο διαπραγματευτής αξιολογεί τη ζητούμενη συναλλαγή, συμπεριλαμβανομένου του μεγέθους της, των τρεχουσών συνθηκών της αγοράς, της διαθέσιμης ρευστότητας και των πιθανών κινδύνων. Στη συνέχεια παρέχει μια τιμή στην οποία είναι διατεθειμένος να αγοράσει ή να πωλήσει.
Εάν ο πελάτης αποδεχθεί την προσφορά, η συναλλαγή εκτελείται με τους συμφωνηθέντες όρους.
Σε αντίθεση με τις συναλλαγές σε κεντρικοποιημένο χρηματιστήριο, όπου οι συμμετέχοντες μπορούν να αλληλεπιδρούν με ένα κοινό βιβλίο εντολών, οι τιμές στις OTC αγορές μπορεί να διαφέρουν μεταξύ διαπραγματευτών και πελατών.
Η διαδικασία OTC συναλλαγών: Από την προσφορά τιμής έως τον διακανονισμό
Μια τυπική OTC συναλλαγή μέσω διαπραγματευτή ακολουθεί πέντε βασικά στάδια.
Πρώτον, ο επενδυτής ζητά προσφορά τιμής. Ένας ιδιώτης ή θεσμικός επενδυτής επικοινωνεί με έναν διαπραγματευτή και προσδιορίζει το χρηματοπιστωτικό μέσο, το μέγεθος της συναλλαγής και εάν προτίθεται να αγοράσει ή να πωλήσει.
Δεύτερον, ο διαπραγματευτής αξιολογεί τη συναλλαγή. Ο διαπραγματευτής λαμβάνει υπόψη τις τιμές της αγοράς, το διαθέσιμο απόθεμα, τις συνθήκες ρευστότητας και τους κινδύνους που σχετίζονται με την ανάληψη της αντίθετης θέσης στη συναλλαγή.
Τρίτον, ο διαπραγματευτής παρέχει μια τιμή. Η προσφορά περιλαμβάνει συνήθως τιμή αγοράς (bid) ή πώλησης (ask) και μπορεί να προσδιορίζει πρόσθετους όρους, όπως το μέγεθος για το οποίο η προσφορά παραμένει σε ισχύ.
Τέταρτον, τα μέρη συμφωνούν στη συναλλαγή. Μόλις ο επενδυτής αποδεχθεί την προσφορά, η συναλλαγή εκτελείται σύμφωνα με τους συμφωνηθέντες όρους.
Τέλος, η συναλλαγή επιβεβαιώνεται και διακανονίζεται. Τα μέρη διευθετούν τη μεταφορά τίτλων, νομισμάτων ή άλλων συμβατικών υποχρεώσεων. Ανάλογα με το χρηματοπιστωτικό μέσο και τη δικαιοδοσία, ενδέχεται να ισχύουν πρόσθετες απαιτήσεις αναφοράς ή εκκαθάρισης.
Για παράδειγμα, ένα επενδυτικό κεφάλαιο που αγοράζει εταιρικά ομόλογα μπορεί να ζητήσει προσφορές από αρκετούς διαπραγματευτές αντί να υποβάλει μία μεγάλη εντολή σε χρηματιστήριο.
Κάθε διαπραγματευτής μπορεί να προσφέρει διαφορετική τιμή ανάλογα με το απόθεμά του, τους διαθέσιμους αντισυμβαλλομένους και την προθυμία του να αναλάβει κίνδυνο.
Το κεφάλαιο μπορεί να συγκρίνει τις προσφορές και να επιλέξει τους πιο ευνοϊκούς όρους. Μετά την εκτέλεση, τα μέρη ολοκληρώνουν τις διαδικασίες επιβεβαίωσης και διακανονισμού.
Ο ρόλος των διαπραγματευτών και των market makers
Οι διαπραγματευτές είναι κεντρικοί για τη λειτουργία πολλών OTC αγορών.
Σε αντίθεση με έναν παραδοσιακό μεσίτη, ο οποίος κυρίως διευθετεί συναλλαγές για λογαριασμό πελατών, ένας διαπραγματευτής μπορεί να συναλλάσσεται ως κύριος αντισυμβαλλόμενος (principal), δηλαδή να αγοράζει και να πωλεί χρηματοπιστωτικά μέσα για δικό του λογαριασμό.
Οι διαπραγματευτές συχνά ενεργούν ως market makers, παρέχοντας προσφορές τιμών στις οποίες είναι έτοιμοι να αγοράσουν ή να πωλήσουν ένα περιουσιακό στοιχείο.
Αυτές οι τιμές εκφράζονται γενικά ως δύο ξεχωριστά μεγέθη.
Η τιμή προσφοράς αγοράς (bid) αντιπροσωπεύει το ποσό που είναι διατεθειμένος να πληρώσει ένας διαπραγματευτής για να αγοράσει ένα μέσο, ενώ η τιμή πώλησης (ask) αντιπροσωπεύει την τιμή στην οποία ο διαπραγματευτής είναι διατεθειμένος να το πωλήσει.
Η διαφορά μεταξύ αυτών των τιμών είναι γνωστή ως διαφορά τιμών αγοράς-πώλησης (bid-ask spread).
Ας εξετάσουμε ένα υποθετικό εταιρικό ομόλογο με τιμές 98,50 bid και 99,20 ask, εκφρασμένες ως ποσοστό της ονομαστικής αξίας.
Ένας επενδυτής που αγοράζει ονομαστική αξία $100.000 θα πλήρωνε περίπου $99.200 στην αναγραφόμενη τιμή ask, χωρίς να συνυπολογίζονται οι δεδουλευμένοι τόκοι και τυχόν πρόσθετες χρεώσεις. Η άμεση πώληση του ίδιου ποσού στην αναγραφόμενη τιμή bid θα απέφερε περίπου $98.500.
Η διαφορά των $700 αποτυπώνει το κόστος συναλλαγής που συνεπάγεται η διάβαση της αναγραφόμενης διαφοράς τιμών, με την προϋπόθεση ότι και οι δύο προσφορές παραμένουν εκτελέσιμες για το απαιτούμενο μέγεθος.
Ωστόσο, η διαφορά αυτή δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται αυτομάτως ως το καθαρό κέρδος του διαπραγματευτή. Οι διαπραγματευτές αντιμετωπίζουν κόστος αποθέματος, διακυμάνσεις της αγοράς, έξοδα αντιστάθμισης και πιθανές δυσκολίες στην εύρεση άλλου αντισυμβαλλομένου.
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) έχει εξετάσει εκτενώς τον ρόλο των διαπραγματευτών και των ηλεκτρονικών συναλλαγών στις αγορές σταθερού εισοδήματος, όπου οι πελάτες ζητούν συχνά προσφορές τιμών από ένα ή περισσότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Ποια χρηματοπιστωτικά μέσα διαπραγματεύονται OTC;
Η εξωχρηματιστηριακή αγορά καλύπτει αρκετές σημαντικές κατηγορίες χρηματοπιστωτικών προϊόντων, από σχετικά απλούς τίτλους έως σύνθετα παράγωγα.
OTC μετοχές
Ορισμένες εταιρείες έχουν μετοχές που δεν είναι εισηγμένες στα μεγάλα χρηματιστήρια. Αντίθετα, οι τίτλοι αυτοί διαπραγματεύονται μέσω OTC συστημάτων προσφοράς τιμών και εκτέλεσης.
Μικρότερες επιχειρήσεις, αλλοδαποί εκδότες και εταιρείες που έχουν διαγραφεί από το χρηματιστήριο μπορεί να έχουν μετοχές που διαπραγματεύονται σε αυτές τις αγορές.
Ωστόσο, οι επενδυτές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ορισμένοι OTC τίτλοι έχουν περιορισμένη ρευστότητα και λιγότερο εκτενείς δημόσιες γνωστοποιήσεις.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) προειδοποιεί ότι ορισμένοι εκδότες OTC δεν παρέχουν τακτικά ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις ή πλήρεις χρηματοοικονομικές πληροφορίες, γεγονός που καθιστά την επενδυτική ανάλυση δυσκολότερη.
Ομόλογα και μέσα σταθερού εισοδήματος
Τα εταιρικά ομόλογα και πολλοί άλλοι χρεωστικοί τίτλοι διαπραγματεύονται συνήθως OTC.
Επειδή τα μεμονωμένα ομόλογα διαφέρουν ως προς τις ημερομηνίες λήξης, τα επιτόκια κουπονιού, την πιστοληπτική ποιότητα και άλλα χαρακτηριστικά, το κεντρικοποιημένο βιβλίο εντολών ενός χρηματιστηρίου δεν αποτελεί πάντα την προτιμώμενη μέθοδο εκτέλεσης.
Οι θεσμικοί επενδυτές διαπραγματεύονται συχνά συναλλαγές με διαπραγματευτές που ειδικεύονται σε συγκεκριμένες αγορές ομολόγων.
Συνάλλαγμα
Η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό παράδειγμα αποκεντρωμένης διαπραγμάτευσης.
Τράπεζες, εταιρείες, επενδυτικά κεφάλαια και άλλοι συμμετέχοντες ανταλλάσσουν νομίσματα μέσω δικτύων διαπραγματευτών και ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Οι επιχειρήσεις μπορεί να χρησιμοποιούν εξωχρηματιστηριακά (OTC) συμβόλαια συναλλάγματος για τη διαχείριση της έκθεσης σε νομισματικό κίνδυνο που προκύπτει από διεθνείς πωλήσεις, αγορές ή επενδύσεις.
Παράγωγα OTC
Παράγωγα όπως τα swaps επιτοκίων, τα προθεσμιακά συμβόλαια συναλλάγματος, τα credit default swaps και ορισμένα δικαιώματα προαίρεσης μπορούν να τύχουν διαπραγμάτευσης εκτός κεντρικοποιημένων χρηματιστηρίων.
Για παράδειγμα, μια εταιρεία με χρέος μεταβλητού επιτοκίου μπορεί να συνάψει swap επιτοκίων, ανταλλάσσοντας πληρωμές κυμαινόμενου τόκου με πληρωμές σταθερού.
Τέτοιες συμφωνίες μπορούν να προσαρμοστούν στις χρηματοδοτικές ανάγκες της εταιρείας, αν και οι τυποποιημένες κατηγορίες παραγώγων OTC μπορεί να υπόκεινται σε υποχρεωτικό κεντρικό διακανονισμό ή σε απαιτήσεις διαπραγμάτευσης.
Διαβάστε επίσης: Πέρα από το Bitcoin και το Ethereum: Ανάλυση εναλλακτικών κρυπτο-trusts όπως η μετοχή BCHG
Γιατί οι τιμές στην OTC αγορά είναι λιγότερο διαφανείς;
Μία από τις σημαντικότερες διαφορές μεταξύ της εξωχρηματιστηριακής και της χρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης είναι η διαθεσιμότητα πληροφοριών της αγοράς.
Σε ένα κεντρικοποιημένο χρηματιστήριο, οι συμμετέχοντες μπορεί να έχουν πρόσβαση σε δημοσιοποιημένες προσφορές τιμών, τιμές ολοκληρωμένων συναλλαγών, όγκους συναλλαγών και πληροφορίες του βιβλίου εντολών, ανάλογα με το χρηματιστήριο και την υπηρεσία δεδομένων.
Στην εξωχρηματιστηριακή αγορά (over the counter market), οι πληροφορίες τιμολόγησης είναι συχνά πιο κατακερματισμένες.
Ένας διαπραγματευτής μπορεί να προσφέρει μία τιμή σε έναν θεσμικό επενδυτή και διαφορετική σε άλλον πελάτη, αντανακλώντας διαφορές στο μέγεθος της εντολής, στον χρόνο, στις πιστωτικές ρυθμίσεις, στη διαθέσιμη ρευστότητα και στο κόστος συναλλαγής.
Κατά συνέπεια, δύο επενδυτές που επιχειρούν να εκτελέσουν παρόμοιες συναλλαγές μπορεί να λάβουν διαφορετικές προσφορές τιμών.
Αυτό δεν υποδηλώνει απαραίτητα άδικη τιμολόγηση. Ωστόσο, μπορεί να δυσκολέψει τη σύγκριση τιμών.
Σημαντικό είναι ότι η διαπραγμάτευση OTC δεν είναι πάντοτε αδιαφανής ή απορρυθμισμένη.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Trade Reporting and Compliance Engine (TRACE) της FINRA παρέχει πληροφορίες συναλλαγών για καλυπτόμενους τίτλους σταθερού εισοδήματος, βελτιώνοντας τη διαφάνεια στις αγορές ομολόγων.
Τα δημόσια διαθέσιμα δεδομένα συναλλαγών μπορούν να βοηθήσουν τους επενδυτές να αξιολογήσουν τις τιμές εκτέλεσης και να συγκρίνουν συναλλαγές ομολόγων.
Τα παράγωγα OTC υπόκεινται επίσης σε υποχρεώσεις αναφοράς σε πολλές δικαιοδοσίες. Βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Υποδομές της Αγοράς (EMIR) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πληροφορίες για συμβόλαια παραγώγων πρέπει να αναφέρονται σε αρχεία συναλλαγών σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.
Ωστόσο, η αναφορά μιας ολοκληρωμένης συναλλαγής διαφέρει από τη δημοσίευση ενός καθολικά προσβάσιμου βιβλίου εντολών πριν από την εκτέλεση.
Η διάκριση αυτή βοηθά να εξηγηθεί γιατί η διαμόρφωση τιμών στην OTC αγορά μπορεί να παραμένει λιγότερο διαφανής ακόμη και όπου υπάρχουν εκτεταμένες ρυθμιστικές απαιτήσεις αναφοράς.
Διαπραγμάτευση OTC έναντι χρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης: Βασικές διαφορές
Η βασική διαφορά μεταξύ των αγορών OTC και των κεντρικοποιημένων χρηματιστηρίων έγκειται στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται, τιμολογούνται και εκτελούνται οι συναλλαγές.
Δομή της αγοράς: Η διαπραγμάτευση OTC βασίζεται σε αποκεντρωμένα δίκτυα διαπραγματευτών, μεσιτών και αντισυμβαλλομένων. Η χρηματιστηριακή διαπραγμάτευση πραγματοποιείται μέσω οργανωμένων τόπων διαπραγμάτευσης που λειτουργούν βάσει τυποποιημένων κανόνων.
Τιμολόγηση: Οι τιμές OTC συχνά διαπραγματεύονται διμερώς ή παρέχονται μέσω προσφορών διαπραγματευτών. Τα κεντρικοποιημένα χρηματιστήρια χρησιμοποιούν γενικά οργανωμένους μηχανισμούς αντιστοίχισης εντολών που συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον αγοράς και πώλησης.
Διαφάνεια: Τα χρηματιστήρια παρέχουν συνήθως πιο τυποποιημένες πληροφορίες διαπραγμάτευσης, αν και η πρόσβαση σε λεπτομερή δεδομένα αγοράς μπορεί να απαιτεί συνδρομή. Η διαφάνεια στην OTC αγορά ποικίλλει σημαντικά ανάλογα με το μέσο, την πλατφόρμα και το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ευελιξία συμβολαίων: Οι αγορές OTC μπορούν να φιλοξενήσουν προσαρμοσμένες χρηματοοικονομικές συμφωνίες. Τα χρηματιστηριακά παράγωγα ακολουθούν γενικά τυποποιημένες προδιαγραφές συμβολαίων.
Ρευστότητα: Η ρευστότητα στην OTC αγορά εξαρτάται από τη συμμετοχή των διαπραγματευτών και τους διαθέσιμους αντισυμβαλλομένους. Η ρευστότητα στα χρηματιστήρια εξαρτάται από το βάθος του βιβλίου εντολών και τον αριθμό των ενεργών συναλλασσομένων.
Έκθεση σε αντισυμβαλλόμενο: Οι διμερείς συναλλαγές OTC μπορεί να συνεπάγονται άμεση πιστωτική έκθεση προς το άλλο μέρος. Ο κεντρικός διακανονισμός, που χρησιμοποιείται συνήθως για χρηματιστηριακά παράγωγα και ορισμένα προϊόντα OTC, μπορεί να μειώσει αυτή την έκθεση.
Καμία από τις δύο δομές δεν εγγυάται χαμηλότερο κόστος, καλύτερη εκτέλεση ή μεγαλύτερη ρευστότητα σε κάθε περίπτωση.
Μια ρευστή OTC αγορά συναλλάγματος μπορεί να προσφέρει σαφώς καλύτερες συνθήκες διαπραγμάτευσης από έναν τίτλο με χαμηλή διαπραγματευσιμότητα σε οργανωμένο χρηματιστήριο.
Η σχετική σύγκριση εξαρτάται από το συγκεκριμένο περιουσιακό στοιχείο, τον μηχανισμό εκτέλεσης και τους διαθέσιμους αντισυμβαλλομένους.
Κίνδυνος αντισυμβαλλομένου: Τι συμβαίνει αν το άλλο μέρος αθετήσει;
Ο κίνδυνος αντισυμβαλλομένου είναι μία από τις βασικές ανησυχίες που συνδέονται με τις διμερείς συναλλαγές OTC.
Αναφέρεται στla πιθανότητα ένα μέρος να μην εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις.
Ας πάρουμε το παράδειγμα μιας εταιρείας που συνάπτει με ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ένα προθεσμιακό συμβόλαιο συναλλάγματος, το οποίο έχει διαπραγματευτεί ιδιωτικά.
Το συμβόλαιο καθορίζει μια ισοτιμία και μια μελλοντική ημερομηνία διακανονισμού. Εάν το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα αθετήσει πριν από τον διακανονισμό, η εταιρεία μπορεί να αντιμετωπίσει ζημίες ή πρόσθετο κόστος κατά την αντικατάσταση της συναλλαγής.
Η έκθεση αυτή μπορεί να καταστεί ιδιαίτερα σημαντική όταν οι συνθήκες της αγοράς έχουν μεταβληθεί ουσιαστικά από την αρχική συμφωνία.
Ωστόσο, δεν εμπεριέχουν όλες οι συναλλαγές OTC το ίδιο επίπεδο κινδύνου αντισυμβαλλομένου.
Ορισμένες συναλλαγές διακανονίζονται γρήγορα, ενώ άλλες δημιουργούν συμβατικές υποχρεώσεις που παραμένουν εκκρεμείς για μήνες ή και έτη.
Οι μηχανισμοί διαχείρισης κινδύνου περιλαμβάνουν συμφωνίες παροχής εξασφαλίσεων, πιστωτικές αξιολογήσεις, απαιτήσεις περιθωρίου, ρυθμίσεις συμpsηφισμού (netting) και κεντρικό διακανονισμό.
Βάσει ορισμένων ρυθμιστικών πλαισίων, τα τυποποιημένα παράγωγα OTC πρέπει να εκκαθαρίζονται μέσω κεντρικού αντισυμβαλλομένου, ο οποίος παρεμβάλλεται μεταξύ των αρχικών συναλλασσομένων μερών.
Το Συμβούλιο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας έχει τονίσει ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισήχθησαν μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 σχεδιάστηκαν για να βελτιώσουν τη διαφάνεια της αγοράς παραγώγων και να μειώσουν τους συστημικούς κινδύνους μέσω της αναφοράς συναλλαγών, του κεντρικού διακανονισμού και πρόσθετων δικλίδων ασφαλείας για συναλλαγές που δεν εκκαθαρίζονται κεντρικά.
Ο κεντρικός διακανονισμός μειώνει την άμεση διμερή έκθεση σε αντισυμβαλλόμενο, αλλά δεν εξαλείφει όλους τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους. Τα εκκαθαριστικά μέλη και οι κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι παραμένουν εκτεθειμένοι σε λειτουργικές προκλήσεις, προκλήσεις ρευστότητας και διαχείρισης αθέτησης.
Γιατί οι θεσμικοί επενδυτές επιλέγουν τη διαπραγμάτευση OTC;
Παρά αυτές τις πολυπλοκότητες, οι αγορές OTC παραμένουν ουσιώδεις για τα σύγχρονα χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Ένα σημαντικό πλεονέκτημα είναι η ευελιξία.
Μια εταιρεία μπορεί να χρειάζεται ένα παράγωγο που να ταιριάζει σε συγκεκριμένη λήξη δανείου, νομισματική έκθεση ή χρονοδιάγραμμα πληρωμών. Τα τυποποιημένα χρηματιστηριακά προϊόντα μπορεί να μην παρέχουν ακριβή αντιστοιχία.
Οι συμφωνίες OTC μπορούν να ανταποκριθούν σε τέτοιες απαιτήσεις.
Ένα άλλο πλεονέκτημα αφορά τις μεγάλες συναλλαγές.
Ένας θεσμικός επενδυτής που επιχειρεί να πουλήσει μεγάλη θέση μέσω ενός ορατού βιβλίου εντολών χρηματιστηρίου θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές της αγοράς, εάν δεν υπάρχει επαρκές ενδιαφέρον αγοράς στην επιθυμητή τιμή.
Η διαπραγμάτευση με έναν διαπραγματευτή ή η διευθέτηση μιας εξωχρηματιστηριακής συναλλαγής μπορεί να μειώσει την άμεση δημόσια ορατότητα της εντολής και να προσφέρει μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς την τιμή εκτέλεσης.
Ωστόσο, οι μεγάλες συναλλαγές OTC μπορούν και πάλι να επηρεάσουν τις τιμές της αγοράς, ιδίως εάν οι διαπραγματευτές αντισταθμίσουν στη συνέχεια την έκθεσή τους.
Οι αγορές OTC υποστηρίζουν επίσης μέσα που διαπραγματεύονται σπάνια. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι διαπραγματευτές μπορούν να βοηθήσουν να έρθουν σε επαφή αγοραστές και πωλητές που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να βρουν αντισυμβαλλομένους.
Τι πρέπει να ελέγχουν οι επενδυτές πριν από τη διαπραγμάτευση OTC;
Οι επενδυτές που εξετάζουν συναλλαγές OTC θα πρέπει να αξιολογούν περισσότερα από την προσφερόμενη τιμή.
Μια ελκυστική προσφορά μπορεί να αποδειχθεί λιγότερο ευνοϊκή αν ληφθούν υπόψη οι διαφορές τιμών (spreads), οι προμήθειες, οι ρυθμίσεις διακανονισμού και άλλα κόστη.
Είναι επίσης σημαντικό να διαπιστωθεί εάν ο μεσάζων ενεργεί ως αντιπρόσωπος ή ως κύριος αντισυμβαλλόμενος στη συναλλαγή.
Όπου είναι δυνατόν, η λήψη συγκρίσιμων προσφορών από πολλούς παρόχους μπορεί να βοηθήσει τους επενδυτές να αξιολογήσουν κατά πόσο μια τιμή είναι ανταγωνιστική.
Για τίτλους με χαμηλότερη ρευστότητα, οι επενδυτές θα πρέπει να εξετάζουν την πρόσφατη δραστηριότητα συναλλαγών, τις διαθέσιμες χρηματοοικονομικές γνωστοποιήσεις και την πρακτική δυσκολία πώλησης των θέσεών τους.
Η ποιότητα του αντισυμβαλλομένου καθίσταται ιδιαίτερα σημαντική για προϊόντα που περιλαμβάνουν μελλοντικές συμβατικές υποχρεώσεις.
Η Επιτροπή Εμπορίας Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων (CFTC) συμβουλεύει τους ιδιώτες επενδυτές forex να επαληθεύουν την εγγραφή του διαμεσολαβητή (dealer) στα σχετικά μητρώα και να ελέγχουν το πειθαρχικό του ιστορικό προτού καταθέσουν κεφάλαια.
Οι επενδυτές θα πρέπει επίσης να κατανοούν τις ισχύουσες νομικές προστασίες, καθώς οι ρυθμιστικές απαιτήσεις διαφέρουν ανά χρηματοπιστωτικό προϊόν και δικαιοδοσία.
Συμπέρασμα: Οι αγορές OTC προσφέρουν ευελιξία, αλλά απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση
Η εξωχρηματιστηριακή αγορά (over the counter market) διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, στηρίζοντας συναλλαγές που δεν ταιριάζουν απαραίτητα στη δομή των συγκεντρωτικών χρηματιστηρίων.
Το αποκεντρωμένο μοντέλο της επιτρέπει σε διαμεσολαβητές, θεσμικούς φορείς και επενδυτές να διαπραγματεύονται τιμές, να οργανώνουν συναλλαγές μεγάλου μεγέθους και να προσαρμόζουν τα χρηματοοικονομικά συμβόλαια στις ανάγκες τους.
Τα πλεονεκτήματα αυτά έχουν και αντίτιμο.
Οι τιμές μπορεί να είναι δυσκολότερο να συγκριθούν, η ρευστότητα μπορεί να εξαρτάται από περιορισμένο αριθμό διαμεσολαβητών και ορισμένες συναλλαγές συνεπάγονται άμεση έκθεση στη χρηματοοικονομική κατάσταση του αντισυμβαλλομένου.
Για τους επενδυτές, το ουσιώδες ερώτημα δεν είναι απλώς αν μια συναλλαγή πραγματοποιείται εξωχρηματιστηριακά ή σε χρηματιστήριο. Είναι αν η επιλεγμένη δομή διαπραγμάτευσης προσφέρει κατάλληλες τιμές, επαρκή ρευστότητα, ενδεδειγμένες δικλίδες προστασίας και σαφή κατανόηση των σχετικών κινδύνων.
