Kupno ETF mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niemal bezwysi\u0142kowe. Inwestor wpisuje symbol tickera, wybiera liczb\u0119 akcji do kupienia i klika przycisk. Kilka sekund p\u00f3\u017aniej pozycja pojawia si\u0119 w portfelu. Sprzeda\u017c dzia\u0142a na bardzo podobnej zasadzie.<\/p>\n\n\n\n
Jednak za tym prostym interfejsem kryje si\u0119 rynek, na kt\u00f3rym ceny nieustannie si\u0119 zmieniaj\u0105, kupuj\u0105cy i sprzedaj\u0105cy konkuruj\u0105 o realizacj\u0119 zlece\u0144, a z pozoru drobne szczeg\u00f3\u0142y mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na ko\u0144cowy wynik inwestycji. Handel ETF<\/strong> wymaga wi\u0119c czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c samego wyboru odpowiedniego funduszu. Inwestorzy musz\u0105 r\u00f3wnie\u017c rozumie\u0107, co dzieje si\u0119 mi\u0119dzy momentem z\u0142o\u017cenia zlecenia a momentem jego wykonania.<\/p>\n\n\n\n Godziny handlu, spread bid-ask, p\u0142ynno\u015b\u0107, premie i dyskonta wzgl\u0119dem warto\u015bci aktyw\u00f3w netto oraz typ u\u017cytego zlecenia \u2013 wszystko to mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na cen\u0119, jak\u0105 ostatecznie otrzyma inwestor.<\/p>\n\n\n\n Fundusze ETF (exchange-traded funds) \u0142\u0105cz\u0105 w sobie cechy funduszy inwestycyjnych i papier\u00f3w warto\u015bciowych notowanych publicznie. Podobnie jak tradycyjne fundusze, ETF-y mog\u0105 posiada\u0107 portfele akcji, obligacji, surowc\u00f3w lub innych aktyw\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do konwencjonalnych funduszy inwestycyjnych, ich udzia\u0142y s\u0105 jednak notowane na gie\u0142dach przez ca\u0142y dzie\u0144 sesyjny.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce cena ETF mo\u017ce si\u0119 zmienia\u0107 z sekundy na sekund\u0119.<\/p>\n\n\n\n Inwestorzy w tradycyjne fundusze inwestycyjne dokonuj\u0105 transakcji zazwyczaj wed\u0142ug warto\u015bci aktyw\u00f3w netto (NAV), obliczanej po zamkni\u0119ciu rynku. W przypadku ETF-\u00f3w kupuj\u0105cy i sprzedaj\u0105cy wchodz\u0105 w interakcje na rynku wt\u00f3rnym, po cenach ustalanych przez poda\u017c i popyt. Jak wyja\u015bnia ameryka\u0144ska Komisja Papier\u00f3w Warto\u015bciowych i Gie\u0142d (SEC) w swoim przewodniku Investor.gov na temat funduszy ETF<\/a>, udzia\u0142y ETF mog\u0105 by\u0107 notowane po cenach wy\u017cszych lub ni\u017cszych od ich bazowej warto\u015bci aktyw\u00f3w netto, a inwestorzy dodatkowo ponosz\u0105 koszty zwi\u0105zane ze spreadem bid-ask.<\/p>\n\n\n\n Dla inwestor\u00f3w oznacza to wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to jednak tak\u017ce z kosztami transakcyjnymi i mechanizmami rynkowymi, kt\u00f3re s\u0105 w du\u017cej mierze niewidoczne, je\u015bli patrzy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na roczny wska\u017anik koszt\u00f3w ETF.<\/p>\n\n\n\n W przypadku ETF-\u00f3w notowanych w USA normalny handel odbywa si\u0119 zazwyczaj w regularnych godzinach dzia\u0142ania gie\u0142dy. Na NYSE i NYSE Arca podstawowa sesja handlowa trwa od 9:30 do 16:00 czasu wschodniego (Eastern Time)<\/strong>, zgodnie z oficjalnymi godzinami handlu NYSE<\/a>. NYSE Arca, istotna platforma dla handlu ETF, prowadzi r\u00f3wnie\u017c wczesne i p\u00f3\u017ane sesje handlowe.<\/p>\n\n\n\n Wielu broker\u00f3w pozwala wi\u0119c na handel w sesjach przed otwarciem i po zamkni\u0119ciu rynku. Jednak p\u0142ynno\u015b\u0107 poza standardowymi godzinami mo\u017ce by\u0107 znacznie ni\u017csza. Mniejsza aktywno\u015b\u0107 handlowa mo\u017ce skutkowa\u0107 szerszymi spreadami bid-ask oraz wi\u0119kszymi r\u00f3\u017cnicami mi\u0119dzy cen\u0105 widoczn\u0105 w notowaniu a cen\u0105, po kt\u00f3rej zlecenie zostanie ostatecznie wykonane.<\/p>\n\n\n\n Nawet w standardowych godzinach handlu czas ma znaczenie.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze minuty po otwarciu rynku bywaj\u0105 czasem bardziej zmienne, poniewa\u017c inwestorzy przetwarzaj\u0105 informacje nap\u0142ywaj\u0105ce przez noc, a niekt\u00f3re papiery warto\u015bciowe posiadane przez ETF mog\u0105 nie mie\u0107 jeszcze ustalonych stabilnych cen.<\/p>\n\n\n\n Podobnie aktywno\u015b\u0107 handlowa mo\u017ce si\u0119 zwi\u0119ksza\u0107 na kr\u00f3tko przed dzwonkiem zamykaj\u0105cym sesj\u0119.<\/p>\n\n\n\n Dla inwestor\u00f3w d\u0142ugoterminowych poczekanie, a\u017c rynek b\u0119dzie otwarty przez kr\u00f3tki czas, mo\u017ce czasem zmniejszy\u0107 niepotrzebn\u0105 niepewno\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z realizacj\u0105 zlecenia, zw\u0142aszcza w przypadku ETF-\u00f3w rzadziej handlowanych.<\/p>\n\n\n\n Ceny ETF s\u0105 zazwyczaj przedstawiane z co najmniej dwoma istotnymi warto\u015bciami: cen\u0105 kupna (bid)<\/strong> oraz cen\u0105 sprzeda\u017cy (ask)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Bid oznacza najwy\u017csz\u0105 cen\u0119, jak\u0105 kupuj\u0105cy jest obecnie sk\u0142onny zap\u0142aci\u0107. Ask oznacza najni\u017csz\u0105 cen\u0119, po kt\u00f3rej sprzedaj\u0105cy jest got\u00f3w sprzeda\u0107.<\/p>\n\n\n\n Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce ETF ma nast\u0119puj\u0105ce notowanie:<\/p>\n\n\n\n Bid: 99,96 USD<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ask: 100,04 USD<\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy tymi dwiema cenami wynosi osiem cent\u00f3w. Nazywana jest spreadem bid-ask.<\/p>\n\n\n\n Inwestor natychmiast kupuj\u0105cy ETF zazwyczaj dokona transakcji blisko ceny ask, natomiast inwestor natychmiast go sprzedaj\u0105cy zwykle otrzyma cen\u0119 zbli\u017con\u0105 do bid.<\/p>\n\n\n\n Spread dzia\u0142a wi\u0119c jako niejawny koszt transakcyjny. SEC opisuje spread jako potencjalny \u201eskryty koszt\u201d dla inwestor\u00f3w w ETF-y, poniewa\u017c mo\u017ce zmniejsza\u0107 zwrot z inwestycji nawet wtedy, gdy nie jest naliczana \u017cadna wyra\u017ana prowizja maklerska.<\/p>\n\n\n\n W przypadku bardzo p\u0142ynnych ETF-\u00f3w \u015bledz\u0105cych g\u0142\u00f3wne indeksy spready mog\u0105 by\u0107 bardzo w\u0105skie. Fundusze handlowane rzadziej, ETF-y posiadaj\u0105ce niep\u0142ynne papiery warto\u015bciowe lub wysoce wyspecjalizowane produkty tematyczne mog\u0105 mie\u0107 wyra\u017anie szersze spready.<\/p>\n\n\n\n Dlatego inwestorzy por\u00f3wnuj\u0105cy ETF-y nie powinni skupia\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na op\u0142atach za zarz\u0105dzanie. Fundusz z nieco ni\u017cszym rocznym wska\u017anikiem koszt\u00f3w nie musi by\u0107 ta\u0144szy w handlu, je\u015bli jego spready s\u0105 konsekwentnie szersze.<\/p>\n\n\n\n Jednym z powszechnych b\u0142\u0119dnych przekona\u0144 w handlu ETF<\/strong> jest to, \u017ce ETF z niskim dziennym wolumenem obrotu musi automatycznie by\u0107 niep\u0142ynny.<\/p>\n\n\n\n Wolumen obrotu jest z pewno\u015bci\u0105 istotny, ale ETF-y maj\u0105 dodatkowe \u017ar\u00f3d\u0142o p\u0142ynno\u015bci: aktywa posiadane wewn\u0105trz funduszu.<\/p>\n\n\n\n Udzia\u0142y ETF mog\u0105 by\u0107 tworzone lub umarzane przez du\u017cych instytucjonalnych uczestnik\u00f3w rynku, znanych jako autoryzowani uczestnicy (authorized participants). Je\u015bli popyt na dany ETF znacz\u0105co wzrasta, te instytucje mog\u0105 zestawi\u0107 koszyk bazowych papier\u00f3w warto\u015bciowych i wymieni\u0107 go na nowo utworzone udzia\u0142y ETF.<\/p>\n\n\n\n Proces mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142a\u0107 w odwrotnym kierunku.<\/p>\n\n\n\n Ten mechanizm tworzenia i umarzania pomaga utrzyma\u0107 cen\u0119 rynkow\u0105 ETF stosunkowo blisk\u0105 warto\u015bci jego bazowego portfela.<\/p>\n\n\n\n W efekcie ETF posiadaj\u0105cy wysoko p\u0142ynne akcje du\u017cych sp\u00f3\u0142ek mo\u017ce wci\u0105\u017c zapewnia\u0107 stosunkowo efektywny handel, nawet je\u015bli sam fundusz nie znajduje si\u0119 w gronie ETF-\u00f3w najintensywniej handlowanych na rynku.<\/p>\n\n\n\n Z kolei ETF posiadaj\u0105cy obligacje rynk\u00f3w wschodz\u0105cych, akcje ma\u0142ych sp\u00f3\u0142ek lub inne mniej p\u0142ynne papiery warto\u015bciowe mo\u017ce napotyka\u0107 wi\u0119ksze tarcie handlowe, poniewa\u017c sam bazowy portfel jest trudniejszy do wycenienia i handlu.<\/p>\n\n\n\n Warto\u015b\u0107 aktyw\u00f3w netto (NAV) odpowiada warto\u015bci papier\u00f3w warto\u015bciowych i innych aktyw\u00f3w posiadanych przez ETF, po odliczeniu jego zobowi\u0105za\u0144, podzielonej przez liczb\u0119 udzia\u0142\u00f3w w obrocie.<\/p>\n\n\n\n Jednak cena gie\u0142dowa ETF jest nieustannie ustalana przez inwestor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Oznacza to, \u017ce te dwie warto\u015bci nie zawsze pasuj\u0105 do siebie idealnie.<\/p>\n\n\n\n Gdy ETF jest notowany powy\u017cej swojej warto\u015bci NAV, m\u00f3wimy, \u017ce handluje z premi\u0105<\/strong>. Gdy cena rynkowa jest ni\u017csza od NAV, m\u00f3wimy o handlu z dyskontem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce szacowana warto\u015b\u0107 bazowych aktyw\u00f3w ETF wynosi 100 USD za udzia\u0142, ale inwestorzy s\u0105 obecnie sk\u0142onni zap\u0142aci\u0107 100,20 USD. ETF jest notowany z premi\u0105 wynosz\u0105c\u0105 oko\u0142o 0,2%.<\/p>\n\n\n\n Zwykle dzia\u0142alno\u015b\u0107 arbitra\u017cowa profesjonalnych animator\u00f3w rynku i autoryzowanych uczestnik\u00f3w pomaga zmniejsza\u0107 istotne r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy cenami rynkowymi a warto\u015bci\u0105 aktyw\u00f3w bazowych.<\/p>\n\n\n\n Jednak wi\u0119ksze premie lub dyskonta mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 w okresach napi\u0119\u0107 rynkowych lub gdy papiery warto\u015bciowe posiadane przez ETF s\u0105 trudne do wycenienia.<\/p>\n\n\n\n Kolejnym przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 ETF-y mi\u0119dzynarodowe. ETF notowany w USA mo\u017ce kontynuowa\u0107 handel, podczas gdy niekt\u00f3re zagraniczne rynki, na kt\u00f3rych znajduj\u0105 si\u0119 jego bazowe papiery warto\u015bciowe, s\u0105 ju\u017c zamkni\u0119te. Cena ETF w\u00f3wczas odzwierciedla oczekiwania inwestor\u00f3w co do tego, jak\u0105 warto\u015b\u0107 mog\u0105 mie\u0107 te papiery warto\u015bciowe po ponownym otwarciu ich lokalnych rynk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy cen\u0105 rynkow\u0105 ETF a jego ostatnio wyliczon\u0105 warto\u015bci\u0105 NAV nie musi wi\u0119c oznacza\u0107, \u017ce z funduszem jest co\u015b nie w porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n Typ zlecenia wybrany przez inwestora mo\u017ce mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na realizacj\u0119 transakcji.<\/p>\n\n\n\nCzym handel ETF r\u00f3\u017cni si\u0119 od kupowania funduszu inwestycyjnego<\/h2>\n\n\n\n
Przeczytaj tak\u017ce: Co to jest ETF?<\/a><\/h3>\n\n\n\n
Kiedy mo\u017cna handlowa\u0107 ETF-ami?<\/h2>\n\n\n\n
Spread bid-ask: pierwszy skryty koszt handlu ETF<\/h2>\n\n\n\n
P\u0142ynno\u015b\u0107 ETF jest bardziej skomplikowana ni\u017c wolumen obrotu<\/h2>\n\n\n\n
Dlaczego ETF mo\u017ce by\u0107 notowany powy\u017cej lub poni\u017cej swojej warto\u015bci NAV<\/h2>\n\n\n\n
Przeczytaj tak\u017ce: Co to jest ETF? Jak faktycznie dzia\u0142aj\u0105 fundusze ETF<\/a><\/h3>\n\n\n\n
Zlecenia rynkowe kontra zlecenia z limitem<\/h2>\n\n\n\n