Dywersyfikacja należy do podstawowych zasad inwestowania, a mimo to wielu inwestorów indywidualnych ją bagatelizuje. Gdy niektóre akcje lub całe sektory dynamicznie rosną, kuszące bywa skoncentrowanie portfela na kilku „liderach”. Właśnie wtedy rośnie jednak ryzyko, że ewentualny spadek silnie uderzy w cały majątek. Celem dywersyfikacji jest zarządzanie ryzykiem i wygładzanie wahań stóp zwrotu – nie maksymalizacja krótkoterminowych zysków.
Co naprawdę oznacza dywersyfikacja
Dywersyfikacja polega na rozłożeniu inwestycji pomiędzy różne klasy aktywów, najczęściej akcje, obligacje i surowce, a także pomiędzy różne sektory oraz regiony geograficzne. Skoncentrowany portfel może w sprzyjających warunkach przynieść wyższy zwrot. Portfel zdywersyfikowany dąży jednak do większej stabilności i ograniczenia wpływu słabszych inwestycji. Jeśli jedna część portfela traci, inna może przynajmniej częściowo zrekompensować straty.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko szeroki zakres inwestycji w różnych regionach i sektorach, ale przede wszystkim odpowiednia proporcja między akcjami a obligacjami. To właśnie równowaga tych dwóch głównych elementów portfela częściej decyduje o długoterminowym sukcesie niż próby wybierania pojedynczych „zwycięskich” spółek.
Dywersyfikacja pomaga również ograniczać zmienność, czyli skalę wahań wartości inwestycji. Dodanie mniej zmiennych aktywów do bardziej dynamicznego portfela może złagodzić gwałtowne ruchy cen. Istotną rolę odgrywa także płynność. Niektóre aktywa, takie jak duże i popularne akcje, można łatwo sprzedać nawet w czasie spadków na rynku. Inne, na przykład fundusze nieruchomości komercyjnych, mogą być trudniejsze do upłynnienia. Odpowiednie połączenie różnych typów inwestycji może ułatwić podejmowanie decyzji w okresach dekoniunktury.
Jak rozkładać ryzyko w praktyce
Podstawą jest zwykle połączenie różnych klas aktywów. Akcje są długoterminowo uznawane za motor wzrostu portfela. Oferują potencjał wzrostu kapitału oraz dochód z dywidend, ale wiążą się z wyższą zmiennością. Rozłożenie inwestycji pomiędzy duże i małe spółki, akcje wzrostowe i wartościowe czy różne sektory może znacząco ograniczyć zależność od jednego segmentu rynku. Dywersyfikacja geograficzna pozwala korzystać z odmiennych cykli gospodarczych w poszczególnych regionach. Spółki działające globalnie są mniej zależne od jednej gospodarki, podczas gdy firmy z rynków wschodzących oferują wyższy potencjał wzrostu, ale także większe ryzyko.
Obligacje pełnią funkcję stabilizującą w portfelu. Są to w praktyce pożyczki udzielane rządom lub firmom, które wypłacają inwestorowi odsetki. Historycznie akcje i obligacje często zachowywały się odmiennie, co pomagało wygładzać wyniki. Akcje zapewniają wyższy długoterminowy wzrost, ale są bardziej podatne na krótkoterminowe wahania, podczas gdy obligacje zwiększają stabilność. Nie są jednak pozbawione ryzyka. Gwałtowne podwyżki stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii doprowadziły w 2022 roku do około 30-procentowego spadku globalnego rynku obligacji.
W zdywersyfikowanym portfelu mogą znaleźć się także aktywa alternatywne, takie jak nieruchomości czy surowce. Złoto bywa postrzegane jako zabezpieczenie w okresach spadków rynkowych, natomiast metale przemysłowe mogą korzystać na ożywieniu gospodarczym i trendach strukturalnych, takich jak rosnący popyt na lit czy pallad w związku z transformacją energetyczną. Aktywa te mogą jednak cechować się dużą zmiennością i zazwyczaj zaleca się, aby stanowiły jedynie niewielką część portfela, około pięciu procent.
Fundusze i ETF jako proste rozwiązanie
Dla inwestorów indywidualnych najprostszą drogą do dywersyfikacji są fundusze inwestycyjne oraz ETF-y. Pozwalają one zainwestować w szeroki koszyk akcji, obligacji lub innych aktywów za pomocą jednej transakcji. Na przykład fundusz śledzący indeks FTSE All-Share obejmuje akcje niemal 600 spółek. Globalne rozwiązania oparte na indeksie FTSE All-World zapewniają ekspozycję na ponad 3 800 akcji. Popularny amerykański indeks S&P 500 stanowi fundament wielu funduszy pasywnych.
Fundusze pasywne, które jedynie odwzorowują indeksy, pobierają zazwyczaj roczne opłaty rzędu 0,1–0,2 procenta. Fundusze aktywnie zarządzane, w których skład portfela wybiera menedżer, są wyraźnie droższe, z opłatami w przedziale 0,5–1 procent rocznie. Elementem długoterminowej strategii powinno być także regularne rebalansowanie portfela, czyli powrót do pierwotnie ustalonych proporcji między akcjami a obligacjami.
Dywersyfikacja nie gwarantuje zysku i nie chroni przed wszystkimi stratami. Może jednak znacząco ograniczyć skrajne wahania i pomóc inwestorom trzymać się długoterminowego planu nawet w okresach niepewności.
Źródła:
https://www.investopedia.com/investing/importance-diversification/
https://www.fidelity.com/viewpoints/investing-ideas/guide-to-diversification/
