Η επένδυση δεν είναι ένας δρόμος χωρίς ρίσκο προς τα εκατομμύρια – πόσο μάλλον προς τα δισεκατομμύρια. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ιστορίες ανθρώπων που πόνταραν σε μια φαινομενικά τρελή ιδέα, σε μια εταιρεία στο χείλος της χρεοκοπίας ή σε ένα πρότζεκτ που ξεκίνησε σε ένα γκαράζ… και κέρδισαν. Από έναν σεφ στη Google μέχρι τους γονείς του Τζεφ Μπέζος και το στοίχημα του Τζορτζ Σόρος απέναντι στη βρετανική λίρα – ιδού οκτώ επενδύσεις που αρχικά έμοιαζαν με καθαρό τζόγο, αλλά τελικά άλλαξαν την οικονομική ιστορία.
Ο σεφ της Google που δανείστηκε για να αγοράσει μετοχές
Το 1999, ο Τσάρλι Έιερς Τζούνιορ εργαζόταν ως προσωπικός σεφ στη Silicon Valley. Όταν άκουσε για μια μικρή εταιρεία με το όνομα Google, δεν ήξερε καν τι είναι μηχανή αναζήτησης. Παρ’ όλα αυτά, έκανε αίτηση για τη θέση του επικεφαλής σεφ – και όταν δεν έλαβε απάντηση, άρχισε να στέλνει τις σπιτικές του πίτες στα γραφεία της Google. Το σχέδιο πέτυχε. Έγινε ο σεφ των πρώτων 50 εργαζομένων της Google. Λίγα χρόνια αργότερα, ένας χρηματοοικονομικός σύμβουλος τον προέτρεψε να αγοράσει μετοχές πριν από την είσοδο της εταιρείας στο χρηματιστήριο. Ο Έιερς δανείστηκε 14.000 δολάρια από τον πατέρα του, με την αυστηρή προειδοποίηση ότι αν επρόκειτο για απάτη, θα έπρεπε να επιστρέψει κάθε δολάριο. Όταν αποχώρησε από τη Google το 2006, οι 700.000 μετοχές του είχαν αξία περίπου 40 εκατομμύρια δολάρια (περίπου 62 εκατομμύρια σήμερα). Άνοιξε το δικό του εστιατόριο και ξεχρέωσε πλήρως τον πατέρα του.
Τζορτζ Σόρος και «η μέρα που έπεσε η λίρα»
Ο Τζορτζ Σόρος επέζησε από τη ναζιστική κατοχή της Ουγγαρίας, σπούδασε στο London School of Economics και δημιούργησε επιτυχημένα επενδυτικά κεφάλαια. Στην ιστορία, όμως, έμεινε το 1992, όταν στοιχημάτισε 10 δισεκατομμύρια δολάρια εναντίον της βρετανικής λίρας. Το νόμισμα θεωρούνταν τότε υπερτιμημένο και ο Σόρος πίστευε ότι η κατάρρευση ήταν αναπόφευκτη. Αγόραζε και πουλούσε τόσο επιθετικά, ώστε ανάγκασε την Τράπεζα της Αγγλίας να υποχωρήσει. Την ημέρα που έμεινε γνωστή ως «Μαύρη Τετάρτη», κέρδισε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια – ποσό που σήμερα ξεπερνά τα 2 δισεκατομμύρια. Η κίνηση αυτή κόστισε στη Βρετανία δισεκατομμύρια λίρες και οδήγησε στην αποχώρησή της από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών.
Netflix: όταν όλοι έφευγαν, ο Άικαν αγόραζε
Το 2011, το Netflix αποφάσισε να στραφεί αποκλειστικά στο streaming. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: 800.000 χρήστες ακύρωσαν τη συνδρομή τους. Πολλοί επενδυτές πανικοβλήθηκαν – όχι όμως ο Καρλ Άικαν. Το 2012 επένδυσε 321 εκατομμύρια δολάρια στο Netflix και απέκτησε ποσοστό 10%. Σύμφωνα με το Business Insider, η επένδυση αυτή του απέφερε περίπου 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Αποχώρησε το 2015 και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, έχασε πιθανά επιπλέον κέρδη ύψους 6,4 δισεκατομμυρίων. Παρ’ όλα αυτά, επρόκειτο για μία από τις πιο επικερδείς κινήσεις της καριέρας του.
Ο Γουόρεν Μπάφετ και τα γλυκά του δισεκατομμυρίου
Το 1972, ο Γουόρεν Μπάφετ αγόρασε την εταιρεία See’s Candies έναντι 25 εκατομμυρίων δολαρίων. Τότε, η μάρκα μόλις που επιβίωνε και είχε ετήσια κέρδη 4,2 εκατομμύρια δολάρια. Μισό αιώνα αργότερα, ο Μπάφετ παραδέχτηκε ότι η See’s Candies του απέφερε πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια προ φόρων – απόδοση περίπου 8.000%. Τα γλυκά της See’s έγιναν επίσης παράδοση στις συναντήσεις της Berkshire Hathaway. Μόνο το 2013, η εταιρεία αγόρασε έξι τόνους καραμέλες.
Ένα ενεργειακό ποτό από ένα φαρμακείο της Ταϊλάνδης
Το 1984, ο Αυστριακός επιχειρηματίας Ντίτριχ Μάτεσιτς υπέφερε από jet lag κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στην Ταϊλάνδη. Οι ντόπιοι του προσέφεραν ένα γλυκό ποτό με το όνομα Krating Daeng. Τον βοήθησε. Ο Μάτεσιτς διέκρινε σε αυτό παγκόσμιο δυναμικό. Μαζί με τον δημιουργό του, Τσαλέο Γιοοβιντία, επένδυσε ένα εκατομμύριο δολάρια (περίπου τρία εκατομμύρια σε σημερινές τιμές) σε μια μάρκα που αργότερα ονομάστηκε Red Bull. Σήμερα, η εταιρεία πουλά πάνω από 12 δισεκατομμύρια κουτάκια ετησίως και η αξία της μάρκας εκτιμάται στα 17 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η Nike σώζει την Converse
Το 2001, η μάρκα Converse κήρυξε πτώχευση. Δύο χρόνια αργότερα, η Nike την εξαγόρασε έναντι 305 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 542 εκατομμύρια σήμερα). Υπό τη διοίκηση της Nike, οι πωλήσεις των εμβληματικών παπουτσιών Chuck Taylor άρχισαν και πάλι να αυξάνονται. Από μια εταιρεία στο χείλος της κατάρρευσης, η Converse επέστρεψε ως παγκόσμιος παίκτης.
Γονείς που πόνταραν στο γκαράζ του γιου τους
Ο Τζεφ Μπέζος ίδρυσε την Amazon ως ένα διαδικτυακό βιβλιοπωλείο στο γκαράζ του. Το 1995, έπεισε τους γονείς του να επενδύσουν 245.573 δολάρια. Τους είπε ανοιχτά ότι επρόκειτο για «ένα μεγάλο ρίσκο» και ότι το εγχείρημα πιθανότατα θα αποτύγχανε. Ωστόσο, το 2018 η Amazon ξεπέρασε σε χρηματιστηριακή αξία το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Αν οι γονείς του Μπέζος είχαν κρατήσει τις μετοχές τους, η αξία τους το 2020 θα ανερχόταν περίπου στα 30,7 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Bloomberg.
Ο τρίτος άνθρωπος της Apple
Ο Μάικ Μαρκούλα πείστηκε να εγκαταλείψει την πρόωρη συνταξιοδότηση από τον Στιβ Τζομπς και τον Στιβ Βόζνιακ. Το 1977 επένδυσε 250.000 δολάρια στην Apple, αποκτώντας το 30% της εταιρείας και αναλαμβάνοντας τον ρόλο του οικονομικού της εγκεφάλου. Η Apple έγινε η πρώτη εταιρεία που έφτασε σε αποτίμηση ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων και σήμερα πλησιάζει τα 3,4 τρισεκατομμύρια. Ο Μαρκούλα αποχώρησε από την Apple το 1996 και δεν είναι σαφές πόσες μετοχές διατήρησε. Η περιουσία του σήμερα εκτιμάται στα 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τι μπορούμε να μάθουμε από αυτές τις ιστορίες;
Καθεμία από αυτές τις επενδύσεις έμοιαζε με τρελό ρίσκο τη στιγμή που πραγματοποιήθηκε. Όλες, όμως, μοιράζονται τρία κοινά στοιχεία: πίστη στο μέλλον, διάθεση να πας κόντρα στο ρεύμα και ικανότητα να βλέπεις δυναμικό εκεί όπου οι άλλοι έβλεπαν μόνο προβλήματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι πρέπει να ρισκάρουν τις οικονομίες τους σε ένα startup γκαράζ. Υπενθυμίζει, όμως, ότι οι μεγαλύτερες αποδόσεις συχνά δεν προέρχονται από τη βεβαιότητα, αλλά από τη στιγμή που το όραμα συναντά το θάρρος.
